Dari Pendidik Khas ke Empayar Sarang Burung Walet Bernilai Tinggi

KUALA LUMPUR – Dalam dunia industri agro, istilah “Emas Hitam” sering dikaitkan dengan kayu gaharu. Namun, bagi Hadi Salleh, atau lebih dikenali sebagai Cikgu Hadi, tumpuannya terarah kepada “Emas Putih” – iaitu sarang burung walet yang dihasilkan daripada air liur unggas liar.

Bekas guru pendidikan khas berusia 55 tahun ini telah membuktikan bahawa persaraan bukanlah noktah bagi produktiviti. Sebaliknya, ia adalah permulaan kepada empayar perniagaan yang bukan sahaja membuahkan hasil lumayan, malah memberi impak sosial yang mendalam kepada komuniti setempat di Felda Gugusan Adela, Johor.

Segalanya bermula pada tahun 2013. Sebagai seorang pendidik yang sentiasa dahagakan ilmu, Cikgu Hadi tertarik untuk mendalami rahsia di sebalik nilai tinggi sarang burung walet. Mengapa sarang yang diperbuat daripada air liur burung layang-layang ini diburu oleh pasaran global?

Setelah menjalani pembelajaran kendiri, menyertai kursus, dan melakukan pemerhatian di lapangan, beliau menyedari potensi besar glikoprotein dan asid sialik yang terkandung dalam sarang tersebut. Bahan ini bukan sekadar makanan eksklusif, tetapi agen antipenuaan dan penggalak imuniti yang sangat dicari-cari.

“Apabila saya dalami, barulah saya sedar potensi sarang burung ini melangkaui manfaat kesihatan kerana, jika diurus dengan ilmu dan strategi yang betul, pengusaha mampu menjana pendapatan lumayan,” jelas beliau.

Membina empayar sarang burung walet memerlukan ketabahan mental dan modal yang signifikan. Cikgu Hadi mengeluarkan modal permulaan sebanyak RM400,000 untuk membina struktur tiga tingkat yang diperbuat daripada simen dan kayu.

Namun, cabaran sebenar bukannya pada pembinaan, tetapi pada “mempelawa” burung tersebut untuk menetap. Beliau berkongsi beberapa strategi teknikal yang kritikal:

1. Analisis Laluan Frekuensi: Sebelum membina, beliau menggunakan frekuensi bunyi untuk mengenal pasti laluan udara burung walet. Jika burung bertindak balas terhadap frekuensi tersebut, barulah tapak itu dianggap sesuai.
2. Kawalan Persekitaran: Burung walet sangat cerewet. Mereka memerlukan suasana gelap, tenang, dan terlindung dengan ketinggian siling antara tiga hingga enam meter.
3. Penggunaan Teknologi Bunyi & Wap: Beliau menggunakan pembesar suara yang memainkan rakaman bunyi panggilan burung serta semburan wap EM (cecair berasaskan buah-buahan) untuk mewujudkan suasana “mesra walet”.

Kini, daripada hanya 360 sarang setahun pada peringkat awal, beliau mampu menuai sehingga 5,000 sarang setahun, dengan berat mencecah 100 kilogram dan nilai pasaran kira-kira RM100,000.

Dunia perniagaan sarang burung tidak lari daripada risiko. Cikgu Hadi pernah berdepan dengan serangan burung hantu yang memburu walet, serangan anai-anai yang meruntuhkan struktur siling, malah pencerobohan pencuri.

Inovasi menjadi kunci kelangsungan perniagaannya. Beliau mencipta papan berpaku khas yang dipasang pada dinding bilik merayau (roving room) untuk menghalang burung hantu daripada hinggap. Selain itu, sistem keselamatan ditingkatkan bagi melindungi hasil tuaian yang belum matang daripada dicuri.

Apa yang membezakan Cikgu Hadi dengan pengusaha lain adalah jiwanya sebagai seorang pendidik. Pada tahun 2014, beliau memulakan projek eksperimen di SMK Bandar Mas dengan membina rumah burung kos rendah (bawah RM20,000) menggunakan bahan terpakai seperti polisterina dan jaring nyamuk.

Projek ini bukan sekadar untuk keuntungan, tetapi sebagai platform pembelajaran bagi pelajar Orang Kurang Upaya (OKU). Hasil jualan daripada rumah burung sekolah itu digunakan sepenuhnya untuk menampung dana projek pelajar berkeperluan khas. Selain itu, beliau turut mengajar pelajar-pelajar ini teknik pertanian fertigasi cili padi untuk membina kemahiran hidup dan keyakinan diri mereka.

Bagi Cikgu Hadi, gred sarang burung adalah penentu harga. Beliau memastikan hasil tuainnya mencapai Gred A – iaitu sarang yang berbentuk sempurna, tidak berbulu, tidak hancur, dan mempunyai tona putih cerah.

Dengan permintaan pasaran tempatan yang mencecah lebih RM2,000 sekilogram untuk gred terbaik, beliau melihat masa depan industri ini tetap cerah. Beliau juga mengamalkan pengambilan air sarang burung dalam diet harian bersama isteri, Noraini Muhamad, dan tiga anak mereka sebagai bukti keyakinan terhadap produk sendiri.